Saat Terimleri Sözlüğü: Lünet, Kron, Kalibre, Referans ve Daha Fazlası

Saat alırken, satarken veya bir ilanı okurken karşınıza çıkan terimler bazen kafa karıştırıcı olabilir. “Lünet” ile “kadran” arasındaki fark ne? “Kronograf” ile “kronometre” aynı şey mi? “Full set” neden önemli? Bu sözlükte saat dünyasında en sık kullanılan terimleri alfabetik sırayla, sade bir Türkçeyle açıkladık. Her terimin yanında, konuyu daha ayrıntılı ele aldığımız rehbere bağlantı bulabilirsiniz. Sözlüğü kaydedip ihtiyaç duyduğunuzda başvurabilirsiniz.

Harfe git: A · B · C · Ç · D · E · F · G · H · İ · J · K · L · M · O · P · R · S · T · V · Y · Z

A

Akrilik cam: Özellikle eski saatlerde kullanılan plastik esaslı cam. Kolay çizilir ama darbede genellikle kırılmak yerine ezilir; yüzeysel çizikler çoğu zaman parlatılarak giderilebilir. Speedmaster’larda kullanılan hesalite cam da bu gruptadır. Daha fazlası: Saat camı çizildi veya kırıldı

Alt kadran: Ana kadranın içindeki küçük göstergeler. Kronograflarda geçen süreyi, bazı modellerde küçük saniyeyi veya ikinci saat dilimini gösterir. Daha fazlası: Rolex Daytona satmak

B

Bakla: Bileziği oluşturan metal parçaların her biri. Bilezik ayarı için çıkarılan “ekstra baklalar” setin parçasıdır ve saklanmalıdır. Daha fazlası: Saat kutusu ve evrakları nasıl saklanır

Bilezik: Metal saat kordonu. Rolex’te en bilinenleri üç sıralı Oyster ve beş sıralı Jubilee bileziklerdir. Bileziğin orijinalliği ve sarkması değerlendirmeyi etkiler. Daha fazlası: Saat bileziğinden orijinallik anlaşılır mı

C

Cyclops (tarih büyüteci): Camın üzerine yerleştirilmiş, tarihi büyüterek gösteren küçük mercek. Bkz. Tarih büyüteci.

Ç

Çift renkli (iki renkli): Çelik ile altının birlikte kullanıldığı saatler. Genellikle lünet, kurma kolu ve bilezik ortası altındır. Daha fazlası: Rolex Datejust satmak

D

Dalış saati: Yüksek su geçirmezliğe, tek yönlü dönen lünete ve karanlıkta okunabilen işaretlere sahip saat. Submariner ve Seamaster Diver 300M bilinen örneklerdir. Daha fazlası: Rolex Submariner satmak

E

Elle kurmalı: Yayı bilek hareketiyle değil, kurma kolu çevrilerek kurulan mekanik saat. Klasik Speedmaster Moonwatch ve birçok eski saat bu türdendir. Daha fazlası: Omega Speedmaster satmak

F

Full set: Saatin kutusu, garanti kartı, kitapçıkları ve ekstra baklaları gibi tüm orijinal aksesuarlarıyla birlikte olması. İkinci elde değerlendirmeye olumlu yansır; ancak eksik set satışa engel değildir. Daha fazlası: Kutusuz ve belgesiz saat satılır mı

G

Garanti kartı: Saatin referans ve seri numarasını, satış tarihini ve satıcısını gösteren belge. Bazı markalarda dijital kayıtla da tutulur. Daha fazlası: Rolex seri numarası nerede yazar

GMT: İkinci bir saat dilimini gösteren fonksiyon. Genellikle 24 saatlik ek bir ibre ve 24 saatlik lünetle kullanılır. Daha fazlası: Rolex GMT-Master II satmak

Guilloché: Kadran veya kasa üzerine işlenmiş ince, tekrar eden desenler. Klasik ve şık saatlerde sık görülür. Daha fazlası: Rolex Cellini ve 1908 satmak

H

Helyum valfi: Profesyonel doygunluk dalışları için tasarlanmış, kasadaki gazın dışarı çıkmasını sağlayan valf. Günlük kullanımda kurcalanmamalıdır. Daha fazlası: Omega Seamaster satmak

İ

İbre: Kadran üzerinde saati, dakikayı, saniyeyi veya diğer bilgileri gösteren kollar. Servis sırasında değiştirilmiş ibreler, özellikle eski saatlerde değerlendirmeyi etkiler. Daha fazlası: Vintage saat değerli mi

J

Jubilee bilezik: Rolex’in beş sıralı, küçük baklalı klasik bileziği. Özellikle Datejust ile özdeşleşmiştir. Daha fazlası: Rolex Datejust satmak

K

Kadran: Saatin yüzü. Renk, desen, işaretler ve yazılar kadranı oluşturur. İkinci elde, özellikle eski saatlerde değeri en çok etkileyen parçalardan biridir. Daha fazlası: Vintage saat değerli mi

Kalibre: Saatin mekanizmasının modeli veya numarası. Aynı görünümdeki iki saat farklı kalibrelere sahip olabilir. Daha fazlası: Kuvars mı otomatik mi

Kasa: Mekanizmayı koruyan dış gövde. Kasanın parlatılıp parlatılmadığı ve hatlarının keskinliği değerlendirmede incelenir. Daha fazlası: Saati satmadan önce bakım yaptırmalı mıyım

Klips: Bileziği bilekte kapatan kilit mekanizması. İç yüzündeki işaretler ve kapanma gücü değerlendirmede kontrol edilir. Daha fazlası: Saat bileziğinden orijinallik anlaşılır mı

Kron (kurma kolu): Saatin kurulması ve ayarlanması için kullanılan, kasanın yanındaki düğme. Dalış saatlerinde su geçirmezlik için genellikle vidalıdır. Daha fazlası: Rolex saat kurma ve tarih ayarı

Kronograf: Süre ölçme fonksiyonu olan saat. Kasanın yanındaki düğmelerle başlatılır, durdurulur ve sıfırlanır. Daha fazlası: Omega Speedmaster satmak

Kronometre: Mekanizmasının belirli hassasiyet testlerinden geçtiğini gösteren unvan. Kronograf ile karıştırılmamalıdır. Daha fazlası: Kuvars mı otomatik mi

Kuvars: Enerjisini pilden alan, zamanı kuvars kristaliyle ölçen mekanizma türü. Hassas çalışır ve az bakım ister. Daha fazlası: Kuvars mı otomatik mi

L

Lünet: Camın çevresindeki halka. Düz, tırtıklı, taşlı veya dönen olabilir; dalış saatlerinde geçen süreyi ölçmeye yarar. Daha fazlası: Rolex Submariner satmak

M

Manyetizma: Mıknatısların mekanik saatin spiraline etki etmesi. En tipik belirtisi saatin aniden belirgin şekilde ileri gitmesidir. Daha fazlası: Saat manyetize oldu mu nasıl anlaşılır

Mekanik saat: Enerjisini kurulu bir yaydan alan saat. Otomatik ve elle kurmalı saatler bu gruptadır. Daha fazlası: Otomatik saat neden geri kalır veya ileri gider

O

Otomatik: Bilek hareketiyle dönen rotor sayesinde kendiliğinden kurulan mekanik saat. Birkaç gün takılmadığında durması normaldir. Daha fazlası: Otomatik saat neden geri kalır veya ileri gider

Oyster kasa: Rolex’in vidalı kasa arkası ve kurma koluyla su geçirmezlik sağlayan kasa yapısı. Daha fazlası: Rolex Bubbleback ve eski Oyster satmak

P

Parlatma: Kasa ve bilezikteki çiziklerin metal aşındırılarak giderilmesi. Kasa hatlarını yumuşatabileceği için satış öncesinde önerilmez. Daha fazlası: Saati satmadan önce bakım yaptırmalı mıyım

Patina: Kadran, ibre ve işaretlerde zamanla oluşan doğal renk değişimi. Birçok koleksiyoncu tarafından eski saatin karakteri olarak görülür. Daha fazlası: Vintage saat değerli mi

R

Referans numarası: Saatin modelini ve versiyonunu tanımlayan numara. Aynı isimli saatlerin hangi versiyon olduğunu gösterir. Daha fazlası: Rolex seri numarası nerede yazar

Rotor: Otomatik saatlerde bilek hareketiyle dönerek yayı kuran yarım daire şeklindeki parça. Daha fazlası: Kuvars mı otomatik mi

S

Safir cam: Güncel lüks saatlerin çoğunda kullanılan, çizilmeye karşı çok dayanıklı cam. Sert darbede çatlayabilir. Daha fazlası: Saat camı çizildi veya kırıldı

Seri numarası: Her saate özgü numara. Garanti kartıyla eşleşmesi önemlidir; ilk mesajda kısmen gizlenebilir. Daha fazlası: Rolex seri numarası nerede yazar

Spiral: Mekanik saatin hızını düzenleyen ince yay. Manyetizmadan en çok etkilenen parçadır. Daha fazlası: Saat manyetize oldu mu nasıl anlaşılır

Su geçirmezlik: Saatin suya karşı dayanıklılığı. Contalar zamanla yıpranır; cam veya kasa hasarından sonra güvenilmemelidir. Daha fazlası: Lüks saat su geçirdi, ne yapmalı

T

Takimetre: Kronograflarda lünet veya kadran üzerindeki, ortalama hızı hesaplamaya yarayan ölçek. Daha fazlası: Omega Speedmaster satmak

Tarih büyüteci: Tarih penceresinin üzerindeki mercek. Rolex’te “Cyclops” olarak bilinir. Daha fazlası: Rolex Datejust satmak

Taşlı kadran: İşaretleri pırlanta veya değerli taşlarla yapılmış kadran. Fabrika çıkışı taşlı kadranlar ile sonradan taşlanmış kadranlar farklı değerlendirilir. Daha fazlası: Rolex Lady-Datejust satmak

V

Vintage: Genellikle onlarca yıl önce üretilmiş, koleksiyon değeri taşıyabilen saatler için kullanılan ifade. Daha fazlası: Vintage saat değerli mi

Y

Yeniden boyanmış kadran: Orijinal baskısı yenilenmiş veya restore edilmiş kadran. Orijinal kadranlara göre farklı değerlendirilir. Daha fazlası: Rolex Bubbleback ve eski Oyster satmak

Z

Zaman tutuşu: Saatin günlük olarak ne kadar ileri veya geri gittiği. Mekanik saatlerde birkaç saniyelik sapma normaldir. Daha fazlası: Otomatik saat neden geri kalır veya ileri gider

Sık karıştırılan terim çiftleri

• Kronograf ve kronometre: Kronograf süre ölçme fonksiyonudur; kronometre ise mekanizmanın hassasiyet testlerinden geçtiğini gösterir. Bir saat ikisi birden de olabilir.
• Referans ve seri numarası: Referans modeli, seri numarası ise o modelin tek bir saatini tanımlar.
• Lünet ve kadran: Lünet camın çevresindeki halka, kadran ise camın altındaki yüzdür.
• Otomatik ve mekanik: Her otomatik saat mekaniktir; ancak her mekanik saat otomatik değildir, elle kurmalı olabilir.

Saatinizle ilgili bir terimi burada bulamadıysanız veya saatinizin değerini merak ediyorsanız, fotoğraflarını gönderin; ücretsiz ve bağlayıcı olmayan bir değerlendirme alın. Genel satış süreci için Saatini Sat sayfamıza, marka bazlı rehberler için Markalar sayfamıza göz atabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

Yazıda adı geçen markalar ilgili sahiplerinin tescilli markalarıdır; SaatAlanlar bu markalarla bağlantılı değildir. Diğer sorular için SSS sayfamıza bakabilirsiniz.